Nieuwsbericht Nieuwjaarstoespraak burgemeester Astrid Nienhuis
Gepubliceerd op: 09 januari 2012
Dames en heren,
Ik wens u namens het bestuur van de gemeente Landsmeer - het college van B&W, de gemeenteraad en de ambtelijke organisatie - een gelukkig en gezond 2012!
Iets meer dan 4 maanden nu ben ik uw burgemeester. Met die korte ervaring sta ik voor u voor mijn ‘maidenspeech', zoals Adri van Erp dat gisteren noemde. Voor mij is dit een enigszins vreemd moment. Een veel te korte periode om verslag te doen aan u, want u weet veel beter wat er, gebeurd is, zeker in de eerste helft van het jaar het afgelopen jaar. Zeker te kort om verslag te doen van alles wat Landsmeer te bieden heeft. Kennismakingen met Landsmeer aan de hand van de fractievoorzitters hadden ieder een eigen karakter, waren bijzonder en informatief. De afgelopen periode heb ik diverse mensen gesproken en kennis gemaakt met diverse organisaties. Warme en waardevolle gesprekken en ontmoetingen die mijn beeld van Landsmeer mede gevormd hebben. Dat proces gaat door.
Voor wat er in 2011 gerealiseerd en gebeurd is ben ik dus deels te rade gegaan bij anderen.
Noemenswaardig in dit verband zijn de vele vrijwilligers die bijna dagelijks actief zijn in onze gemeente, of het nu om sport, cultuur, hulp aan ouderen, Sinterklaas, buurtactiviteiten of kerkenwerk gaat. Een veelheid van mensen van verschillende pluimage die zorg hebben voor de mens en het welzijn in onze gemeente. Een uitstekend voorbeeld daarvan is ook de inzet bij het realiseren van de Kerstmarkt. Wat een bruisend en gezellig feest was dat. Jong en oud hebben daarvan zichtbaar genoten. Reden genoeg dus om al die mensen in het zonnetje te zetten tijdens de vrijwilligersdag, een ware hulde aan die betrokken burgers. Dank voor jullie inzet in het afgelopen jaar.
In 2011 is het Centrum voor Jeugd en Gezin gerealiseerd. Een belangrijk informatieknooppunt voor ouders en jongeren. Een plek waar je als ouder laagdrempelig terecht kunt met al je vragen. Een belangrijke preventief instrument. Schroom niet.
Na enige tijd van voorbereiding zijn de eerste bouwactiviteiten gestart voor de nieuwbouw van de Hoeksteen, waarbij ook een aantal sociale huurwoningen wordt gerealiseerd. De kogel is ook door de kerk voor het Dorpshuis, dat in 2012 verbouwd kan gaan worden om nog beter te kunnen faciliteren.
De Rekenkamercommissie, die de Raad ondersteunt bij de uitvoering van haar controlerende taak, heeft in 2011 haar onderzoeksrapport afgerond over de Raadhuisstraat. Een belangrijk instrument en orgaan om het functioneren van het bestuur te verbeteren.
Achter de schermen in het raadhuis wordt hard gewerkt aan ‘de nieuwe gemeente'; de gemeente die het gezicht van de totale overheid moet zijn; de gemeente waar iedereen met vragen terecht kan en waar de overheid de gemeenschap blijft faciliteren en ondersteunen. Een heel proces, dat veel vraagt van de medewerkers. Allemaal prestaties om trots op te zijn.
De afgelopen maanden heb ik ook al gemerkt dat er niet alleen goede dingen gebeuren in Landsmeer. Het aantal diefstallen / inbraken, waar inwoners en verenigingen het slachtoffer van worden, lijkt toe te nemen. Recentelijk nog op het sportpark, in het Dorpshuis en de Montessori School. Van dichtbij hebben we de aanhouding van een Hells Angels en de onrust rondom de mogelijke vestiging van de Hells Angels meegemaakt en recentelijk zijn 2 lichamen aangetroffen in Purmerland. Dat is nogal wat in een relatief kleine gemeente in een korte tijd. Ik hoop niet dat mijn vaktechnische achtergrond als officier juist een aantrekkingskracht heeft op dergelijke ontwikkelingen. Dit onderwerp veiligheid verdient in 2012 in ieder geval onze aandacht. Ik zeg niet voor niets ‘onze' aandacht, want met elkaar moeten we die uitdaging aangaan. Een mooie voorbeeld daarvan is het komende overleg tussen de sportverenigingen, politie en gemeente over de veiligheid in het Sportpark, naar aanleiding van diverse inbraken.
Ik werp daarmee een eerste blik vooruit, zoals ook hoort in een nieuwjaarstoespraak.
We leven in een bijzondere, maar ook veranderende en verwarrende tijd. Een tijd van de terugtredende overheid; crisis met de Euro en binnen Europa. Een tijd waarin het niet meer vanzelfsprekend is dat bouwprojecten geld opleveren, ook niet voor de gemeente. Een tijd waarin de gemeente meer taken krijgt, doch niet voorzien wordt van het volledige budget.
Veel te sombere tekst voor een Nieuwjaarsspeech van deze nieuwe burgemeester, zal u denken. Maar zo zou ik het niet willen zien. De realiteit onder ogen zien is een belangrijke stap. Daarna kan het proces naar innovatieve en creatieve oplossingen worden ingezet. Wat mij betreft is dus niet het woord ‘somber' maar het woord ‘uitdaging' op z'n plaats.
Het tijdperk van individualisme heeft ons veel gebracht maar ons ook van elkaar weg gedreven. Het is tijd om dat van ons af te schudden, het over een andere boeg te gooien en samen de schouders eronder te zetten. Samen keuzes te maken, burgers, bedrijfsleven, organisaties en gemeente.
Dat is ook de essentie van democratie. De gemeente is er van oudsher om dat te doen wat de burgers niet zelf kunnen en wat de gemeenschap belangrijk vindt. Niemand anders gaat daarover, zeker niet de minister, de commissaris of de burgemeester. Democratie betekent volksheerschappij, de gemeenschap als geheel aan het woord, waarbij het gemeenschappelijk en niet het persoonlijk belang centraal staat. In mijn rol als burgemeester waak ik juist over dat algemeen belang.
Daarbij gaat het niet alleen over keuzes over gezamenlijke voorzieningen. Willen we meer cultuur, een hotel of beter zorg voor de ouderen. En als we dat willen, wat doen we dan niet meer? Of fundamenteler: welke regels willen we stellen en wat hebben ervoor over dat daarop toegezien wordt? Dit is de manier waarop de overheid nu is ingericht. Daaraan zijn we gewend geraakt. Maar kennelijk niet naar tevredenheid van iedereen, getuige bijvoorbeeld de opkomst van de PVV, die ook in onze gemeente bij de landelijke verkiezingen veel steun heeft gekregen.
Wellicht is die ontevredenheid ook terecht. De overheid heeft de afgelopen decennia de verwachting gewekt er voor de burger te zijn; de burger als klant. Er is minder aandacht geschonken aan het feit dat we het samen en met elkaar moeten doen. Er is een ‘wij en zij cultuur' ontstaan; ook soms binnen het bestuur zelf. Inwoners willen op hun wenken bediend worden, of in ieder geval weten en begrijpen waarom dit niet kan. Burgers zijn mondiger geworden, en terecht, maar daardoor komen meningsverschillen sneller aan de oppervlak. Democratie, volksvertegenwoordiging, bestáát omdat er meningsverschillen zijn. Want over alle belangrijke en minder belangrijke onderwerpen kun je van mening verschillen. Democratie is nu juist de kunst om met meningsverschillen om te gaan. Door te kijken naar de verschillen die er zijn, en te bezien of je die met creatieve oplossingen kunt overbruggen. Door te luisteren naar elkaar, ook naar de stem van de ‘minderheid', en secuur met de stem van de minderheid om te gaan. Door ervoor te zorgen dat niemand zich buitengesloten voelt. Immers: iedere stem telt.
Zoals gezegd, ik spreek hier niet uitsluitend over de gemeentelijke organisatie. Democratie bent u, u allen. In deze uitdagende tijden kan de gemeente het zeker niet alleen. We moeten in contact blijven met elkaar.
Getuige de lage bezetting van de tribune bij een gemeenteraadsvergadering, doen we als bestuur iets niet goed. Wat we hier in het gemeentehuis doen leeft te weinig. Is de organisatie te intern gericht? Gaan we als bestuur te weinig de boer op? Te weinig zichtbaar? Hebben de burgers genoeg aan hun hoofd, geen puf om zich belangstelling te hebben voor hun gemeente? Die afstand moeten we overbruggen. Ik ben dan ook blij vele van jullie nu hier te zien en zie u graag het komende jaar vaker terug om met ons mee te denken.
Als je echt bedenkt, dat de democratie en dat wat er in onze gemeente gebeurt ‘van ons allemaal' is, dan kan dit ook betekenen, dat bepaalde taken niet noodzakelijk en voor altijd ‘vanuit het gemeentehuis' hoeven te worden gedaan. Als ik zie hoeveel kennis en kwaliteiten onze Landsmeerse inwoners in huis hebben, dan geloof ik zeker dat we sommige taken, die ooit op het gemeentehuis zijn terechtgekomen, weer ‘naar de samenleving' kunnen brengen. Je kunt uitgaan van de intern gerichte vraag: wat zijn onze kerntaken? Dat is een voor de hand liggende vraag. Beter zou zijn: wat kunnen we voor elkaar betekenen om bepaalde doelen te bereiken en gelijktijdig tot elkaar te groeien. Het is het verkennen van een nieuwe weg. Dat de democratie, en het reilen en zeilen van de samenleving, niet alleen de zorg is van het gemeentebestuur en het gemeentehuis, maar ook van de ondernemers, van de maatschappelijke instellingen, van onze inwoners zelf. Dat vraagt ook verandering binnen het gemeentehuis en bij de bestuurders zelf. Maar ook bij ondernemers, winkeliers, instellingen, verenigingen en inwoners. Ik wil u vragen daarin mee te denken. Voorstellen te doen en initiatieven te nemen. Dat dit niet ‘van de ene dag op de andere' verandert, spreekt voor zich. Maar ik nodig u uit om hierin mee te doen, voor het algemeen belang.
Gemeentelijke financiën
Het brengt me op het tweede onderwerp: de gemeentelijke financiën. Het is geen nieuws dat vanuit de Rijksoverheid bezuinigd wordt. De voornaamste bron van inkomen voor iedere gemeente is "rijksgeld" via het gemeentefonds. Deze budgetten staan onder druk. Landelijk wordt gesproken over de herinrichting van de verdeelsleutel voor het gemeentefonds. Een ander systeem dus. Of dat financieel positief uitpakt voor Landsmeer, is nog niet te zeggen, maar waarschijnlijk is dat niet, gelet op de aard van de gemeente. Feit is dat we op dit moment een sluitende begroting hebben, zonder noemenswaardige ruimte voor nieuw (onverplicht) beleid. Het eigen vermogen is goed. Maar deze situatie valt of staat bij verstandige beslissingen en externe ontwikkelingen, bijv ook t.a.v. Luijendijk-Zuid.
Het is dus een tijd van bezuinigingen en keuzes maken. Maar vooral ook voor innovatieve en creatieve oplossingen. Hoe kunnen we, ieder vanuit zijn eigen invalshoek, de goede dingen voor het dorp behouden - versterken liever nog - en ons voorzieningenniveau op peil houden. Hoe vinden de instellingen, de gemeente en de inwoners elkaar, zoals in de buurtaanpak? Kunnen bepaalde taken slimmer worden geregeld, bijvoorbeeld door ze op te pakken met en door bewoners en buurten? Of door het bedrijfsbedrijven? Heel concreet: welke mogelijkheden ziet u zelf? Ziet u kans om op dit punt in te springen?
Breder kunnen we ook kijken of er nog meer zaken zijn die we beter met onze buurgemeenten samen kunnen doen? Is een dergelijke samenwerking genoeg? Dit heeft alles te maken met de bestuurskracht van de gemeente. Deze onderwerpen zijn van groot belang in de aanloop naar het opstellen van de perspectiefnota.
In het verlengde van gesprekken rondom bestuurkracht ligt ook de gedachtewisseling rondom de toekomstvisie. Hierover ben ik vaak aangesproken. Menigeen spreekt hardop de wens uit te streven naar intensievere samenwerking met andere gemeenten maar ook over fusie. Ook in de gemeenteraad wordt hierover gesproken. Het raadsprogramma verwoordt de wens om zelfstandigheid te behouden, mits financieel haalbaar. Waarom Landsmeer primair zelfstandigheid nastreeft, wordt niet vermeld. Zou dit wel een doel op zich moeten zijn, of zou het resultaat moeten zijn van een debat over wat we willen bereiken in onze gemeente? Wat zouden de inwoners van deze gemeente missen als we intensiever zouden samenwerken of als Landsmeer opging in een fusiegemeente? Of omgekeerd en positief gesteld: Wat zou fusie hen kunnen opleveren? Het antwoord op die en andere vragen, kan gelijktijdig ook duidelijkheid geven over de gewenste richting waarop de gemeente zich wil ontwikkelen.
Laat ook in dit verband uw stem horen. Ik weet zeker dat de fracties in de gemeenteraad open staan voor uw ideeën. En dat geldt natuurlijk ook voor de wethouders en mijzelf. Immers, de gemeente is van u. Laat merken dat u dat ook zo voelt.
Ik eindig met een persoonlijke noot.
Met veel plezier ben ik de afgelopen 4 maanden uw burgemeester geweest. De persoonlijke contacten, de diversiteit van het ambt en de uitdagingen waarvoor Landsmeer staat, prikkelen mijn passie voor het vak. Ik voel me zeer welkom in Landsmeer. U heeft het al gemerkt: het is mij niet gelukt de eerste 100 dagen op mijn handen te zitten en ik ben blij dat de eigenheid waarmee ik mijn ambt invul al merkbaar is geweest buiten het gemeentehuis. Het sterkt mij ook in de wijze waarop ik het ambt tracht in te vullen. Gisteren hebben velen van u mij individueel aangesproken en bemoedigend toegesproken. Ik dank u daarvoor. De frisse wind wordt kennelijk op prijs gesteld. Als het te fris wordt of te snel gaat, hoor ik het graag! In mijn eerste interview bij de LOL zei ik het al: ik was niet van plan in een glazen kooi te gaan zitten. Dus klamp me vooral aan, stel je vraag, geef ongevraagd advies. Samen wordt het vast nog leuker en mooier!
Ik laat het hier bij. Namens het gemeentebestuur wens ik u een initiatiefrijk 2012 en hoop u vaak te zien en spreken.
Dank u wel.
